 |
| ރައިޓް އޮނަރަބްލް އިވެޓް ކޫޕަރ |
ފޮއްޅަވައިގެ މައްސަލާގައި އިނގިރޭސިވިލާތާއި މޮރިޝަސްއާ ދެމެދު އެކުލަވާލުމަށް ހުށަހަޅާފައިވާ މުއާހަދާ ކުރިއަށްގެންދިއުމުގައި ބިނާކޮށްފައިވާ ޑިޕްލޮމެޓިކް އަސާސްތައް ލިޔުމުން ސާފުކޮށްދިނުމަށް އެދި، "ޕެން ފޯ ރައިޓްސް" އިން މިއަދު ޔޫކޭގެ ސެކްރެޓަރީ އޮފް ސްޓޭޓް ފޯ ފޮރިން، ކޮމަންވެލްތު އެންޑް ޑިވެލޮޕްމަންޓް އެފެއާޒް، ދަ ރައިޓް އޮނަރަބަލް އިވެޓް ކޫޕާ އަށް ވަނި ރަސްމީ ސިޓީއެއް ހުށަހަޅާފައެވެ. މި ސިޓީއަކީ، އިނގިރޭސި ސަރުކަރުގެ ވަޒީރުންނަށް ލަފާދިނުމުގައި ބަލާފައިވާ ގާނޫނީ އަދި ހެކިތަކުގެ އަސާސްތައް ސާފުކުރުމަށް އެދި، އިންގްލެންޑް އަދި ވޭލްސްގެ އެޓާނީ ޖެނެރަލްއަށް މި ޖަމްއިއްޔާއިން ދާދިފަހުން ފޮނުވި ސިޓީއާއި ގުޅުންހުރި ސިލްސިލާގެ ދަށުން ފޮނުވި ސިޓީއެކެވެ. ކުރީގެ ސިޓީ އަމާޒުކޮށްފައިވަނީ ގާނޫނީ ލަފާދިނުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އޮތް އޮފީހަށް ކަމަށްވީ ނަމަވެސް، މިފަހަރުގެ ސިޓީގައި އަލި އަޅުވާލާފައިވަނީ ފޮރިން ސެކްރެޓަރީގެ ވަޒީރުކަމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތުގެ ދާއިރާއަށް ފެތޭ ސުވާލުތަކަށެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ޑިޕްލޮމެޓިކް މަޝްވަރާތައް ކުރިއަށްގެންދިއުމާއި، މިކަމުގެ އަސަރު ފޯރާނެ ކޮމަންވެލްތުގެ މެންބަރު ގައުމުތަކާއި، ތިންވަނަ ފަރާތެއްގެ ގޮތުން ހިމެނޭ ގައުމުތަކަށް އިނގިރޭސި ދައުލަތުން އަދާކުރަންޖެހޭ އިލްތިޒާމުތަކާއި، އަދި އެންމެ ފަހުން ޕާލިމަންޓަށް ހުށަހަޅަންޖެހޭ މައުލޫމާތުތައް ހިމެނެއެވެ.
މި ސިޓީއަކީ ވެސް ހުށަހަޅާފައިވާ މުއާހަދާއާ އެއްކޮޅަށް ނުވަތަ އިދިކޮޅަށް ސިޔާސީ ބަހުސެއް ކުރުމަށް ފޮނުވި ސިޓީއެއް ނޫނެވެ. މި ސިޓީގައި ސުވާލުކޮށްފައިވަނީ، މި މުއާހަދާ ތަސްދީގުކުރުމުގެ މަރުހަލާއާ ދިމާއަށް ދިއުމަށް އިނގިރޭސި ސަރުކާރުން ނިންމުމުގެ ކުރިން، ޑިޕްލޮމެޓިކް މަޝްވަރާގެ ވަކި ދާއިރާތަކަކަށާއި، ތާރީޚީ ވަޒަންކުރުންތަކަށާއި، އަދި ބައިނަލްއަގުވާމީ އިލްތިޒާމުތަކަށް ރިއާޔަތްކޮށްފައިވޭތޯއެވެ. އަދި އިނގިރޭސި ވިލާތުގެ "ކޮންސްޓިޓިއުޝަނަލް ރިފޯމް އެންޑް ގަވާނަންސް އެކްޓް 2010" ގެ ދަށުން ފާރަވެރިވުމުގެ ޒިންމާ އަދާކުރުމަށްޓަކައި، ޕާލަމަންޓަށް ބޭނުންވާ، މި މައްސަލައިގެ ފުރިހަމަ ފަސްމަންޒަރު ލިބޭނެތޯވެސް ވަނީ ސުވާލުކޮށްފައެވެ. މި މުއާމަލާތަކީ ފޮއްޅަވައިގެ ބީރަށްވެހިން ނުވަތަ މިހާރުގެ ޗާގޯސިއަނުންގެ ކަރާމާތް ނުވަތަ އިންސަނީ ހައްގުތަކާ ދެކޮޅަށް ކުރެވޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެއާ ޚިލާފަށް މި ސިޓިގައި ހިމެނޭ ސުވާލުތައް ގުޅެނީ ހުށަހަޅާފައިވާ މުއާހަދާ ކުރިއަށްގެންގޮސްފައިވާ ޑިޕްލޮމެޓިކް އަދި ޚާރިޖީ ސިޔާސަތުގެ މަރުހަލާތަކާއެވެ.
މި ސިޓީގައި ސުވާލުކޮށްފައިވަނީ، މުއާހަދާ ތަސްދީގުކުރުމުގެ މަރުހަލާއާ ދިމާއަށް ދިއުމަށް ސަރުކާރުން ނިންމިއިރު، ޑިޕްލޮމެޓިކް މަރުހަލާއާއި، އަސަރު ފޯރާނެ ފަރާތްތަކާއެކު ކުރެވޭ މަޝްވަރާތަކާއި، ބައިނަލްއަގުވާމީ އިލްތިޒާމުތައް އަދާކުރުމާއި، އަދި ޕާލިމަންޓަށް ހުށަހަޅަންޖެހޭ މައުލޫމާތުތައް ފުރިހަމަވެފައިވޭތޯއެވެ.
ސާފުކޮށްދިނުމަށް އެދިފައިވާ ފަސް ދާއިރާ
މި ސިޓީގައިވާ ސުވާލުތައް ފަސް މައުޟޫއަކަށް ބަހާލެވިފައިވެއެވެ. ކޮންމެ ބައެއްގައިވެސް އަލިއަޅުވާލާފައިވަނީ ފޮރިން ސެކްރެޓަރީގެ ވަޒީރުކަމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތަކުގެ ތެރެއިން ވަކި ޚާއްސަ ދާއިރާއަކަށެވެ.
ފުރަތަމަ ދާއިރާ: މި މައުޟޫއުގައި ސުވާލު ކޮށްފައިވާނީ ޑިޕްލޮމެޓިކް ރެކޯޑްތަކަށް ބަލައި، ހުށަހަޅާފައިވާ މުއާހަދާގެ މައިގަނޑު މާއްދާތައް ނިންމުމުގެ ކުރިން، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާއިން ފާޅުކަން ބޮޑު ގޮތެއްގައި ދައުވާކުރަމުންދާ ސިޔާދަތީ ބާރުގެ މައްސަލަ އިނގިރޭސި ސަރުކާރަށް އެނގިފައިވޭތޯއެވެ. އަދި އެ ދައުވާއާ ގުޅިގެން ޑިޕްލޮމެޓިކް މަގާމުގެ ރަސްމީ މުރާޖަޢާއެއް ހިންގާފައިވޭތޯއާއި، ދިވެހި ސަރުކާރާއެކު ސީދާ މުއާމަލާތެއް ހިންގާފައިވޭތޯއާއި، އަދި ދިވެހިރާއްޖެއާއެކު މަޝްވަރާކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން އެއްވެސް ނިންމުމަކަށް އާދެވުނީ ކޮން އަސާސެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށްތޯ ސުވާލުކޮށްފައިވެއެވެ.
ދެވަނަ ދާއިރާ: މި މައުޟޫއުގެ ދަށުން ސާފުކުރަން އެދިފައިވާނީ، އެފް.ސީ.ޑީ.އޯ (FCDO) އިން ބިނާކޮށްފައިވާ ތާރީޚީ ލަފާތަކާ ބެހޭގޮތުންނެވެ. އެ ލަފާގައި ފޮއްޅަވައިގެ އިސްތިއުމާރުގެ ކުރީގެ ރެކޯޑްތަކާއި ޗާޓުތަކުގެ ރެކޯޑްތަކާއި، ރަށްތަކުގައި އިސްތިއުމާރީ ދަނޑުވެރިކަން ފެށުމުގެ ކުރީގެ އާބާދީގެ ތާރީޚާއި، އަދި މިނިވަންވިއިރު، މޮރިޝަސްގެ ޤާނޫނު އަސާސީގައި އެ ގައުމުގެ ސަރަހައްދީ އިހުތިސާސްގެ ފޯރާ ހިސާބު ހިމެނިފައިވޭތޯއެވެ. އަދި މަޝްވަރާތައް ނިމުމުގެ ކުރިން އިތުރު ތާރީޚީ ވަޒަންކުރުންތަކަކަށް ރިއާޔަތްކުރެވުނުތޯ ސުވާލުކޮށްފައިވެއެވެ.
ތިންވަނަ ދާއިރާ: މި މައުޟޫއުގެ ދަށުން ސާފުކުރަން އެދިފައިވާނީ، ކޮމަންވެލްތުގެ އިލްތިޒާމުތަކާއި ގުޅުންތަކާ ބެހޭގޮތުންނެވެ. މިކަމުގެ އަސަރު ފޯރާނެ ކޮމަންވެލްތުގެ އެހެން މެންބަރަކާ ކުރިން މަޝްވަރާކުރުމެއް ނެތި ކުރިއަށްދިއުމަކީ ކޮމަންވެލްތުގެ އުސޫލުތަކާ އެއްގޮތްކަމެއްތޯ އިނގިރޭސި ސަރުކާރުން ވިސްނާފައިވޭތޯއެވެ. އަދި ބިމުގެ މިފަދަ ދައުވާތަކެއް ހުރި މެންބަރު ގައުމުތަކުގެ މެދުގައި އޮންނަ ގުޅުންތަކަށް މީގެން ކުރާނެ އަސަރުތަކަކީ ކޮބައިތޯއާއި، މިފަދަ ދައުވާތައް ހައްލުކުރުމަށް ކޮމަންވެލްތުގައި އޮންނަ އެއްވެސް ނިޒާމަކަށް ރިއާޔަތްކުރެވުނުތޯ ސުވާލުކޮށްފައިވެއެވެ.
ހަތަރުވަނަ ދާއިރާ: މި މައުޟޫއުގައި ސާފުކޮށްދިނުމަށް އެދިފައިވާނީ ބައިނަލްއަގުވާމީ އިލްތިޒާމުތަކާ ބެހޭގޮތުންނެވެ. އެ ގޮތުން ނަސްލީ ތަފާތުކުރުންތައް ނައްތާލުމާ ބެހޭ ކޮމިޓީ (CERD) އިން، އަސަރު ފޯރާނެ ހުރިހާ ފަރާތްތަކާއެކު މަޝްވަރާކުރުމަށް ދީފައިވާ ލަފާޔަށް އިނގިރޭސި ސަރުކާރުން ވިސްނާފައިވޭތޯއެވެ. އަދި ތިންވަނަ ގައުމުތަކުގެ ގާނޫނީ މަސްލަހަތުތައް ވަޒަންކުރެވުނުތޯއާއި، އަދި ހައްލުނުވެ ހުރި ސިޔާދަތީ ދައުވާތަކެއް ރަސްމީކޮށް ހުށަހެޅިފައިވަނިކޮށް ކުރިއަށްދިއުމުން "ވިއެނާ ކޮންވެންޝަން އޮން ދަ ލޯ އޮފް ޓްރީޓީސް" ގެ ދަށުން ނުކުންނާނެ ނަތީޖާތަކަށް، ސަރުކާރުން ކުރިއަށްދާން ނިންމުމުގެ ކުރިން ވިސްނާފައިވޭތޯ ސުވާލުކޮށްފައިވެއެވެ.
ފަސްވަނަ އަދި ފަހު ދާއިރާ: މި މައުޟޫއުގެ ދަށުން ސާފުކޮށްދޭން އެދިފައިވާނީ ޕާލިމަންޓަށް ޖަވާބުދާރީވުމާ ބެހޭގޮތުންނެވެ. މުއާހަދާ ތަސްދީގުކުރުމާ މެދު ވިސްނުމަށް ޕާލިމަންޓަށް ހުށަހެޅުމުގެ ކުރިން، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސިޔާދަތީ ދައުވާއާއި، ސާޑް (CERD) ގެ ލަފާޔާއި، އަދި ހައްލުނުވެ ހުރި ތިންވަނަ ގައުމެއްގެ މަސްލަހަތުތަކުގެ މައުލޫމާތު ޕާލިމަންޓަށް އެންގޭނެތޯ ސުވާލުކޮށްފައިވެއެވެ.
ފޮރިން ސެކްރެޓަރީއަށް އަމާޒުކުރީ ކީއްވެ؟
މި ސިޓީ އިނގިރޭސި ސަރުކާރުގެ ސިޔާސަތުތައް އިޢުލާނުކުރާ ވަޒީރުންނަށް ނުވަތަ ޕާލިމަންޓްގެ ކަންކަން ބަލަހައްޓާ ވަޒީރުންގެ ބަދަލުގައި ފޮރިން ސެކްރެޓަރީއަށް އަމާޒުކުރީ، މީގައި އުފައްދާފައިވާ ސުވާލުތަކަކީ ފޮރިން، ކޮމަންވެލްތު އެންޑް ޑިވެލޮޕްމަންޓް އޮފީހުގެ (FCDO) ވަޒީރުގެ ޚާއްސަ މަސްއޫލިއްޔަތުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަންކަމަށް ވާތީއެވެ. އެ މަސްއޫލިއްޔަތުތަކުގެ ތެރޭގައި، އަސަރު ފޯރާނެ ގައުމުތަކާއެކު ޑިޕްލޮމެޓިކް މަޝްވަރާތައް ކުރުމާއި، ހުށަހަޅާފައިވާ މުއާހަދާއާ ގުޅޭ ބައިނަލްއަގުވާމީ އިލްތިޒާމުތައް ވަޒަންކުރުމާއި، ކޮމަންވެލްތުގެ ގުޅުންތައް ބެލެހެއްޓުމާއި، އަދި ޕާލިމަންޓަށް ހުށަހަޅަންޖެހޭ ފަސްމަންޒަރުގެ މައުލޫމާތުތައް ތައްޔާރުކުރުން ހިމެނެއެވެ. މި ސިޓީއާއި ގުޅުވާފައިވާނީ އެ މަސްއޫލިއްޔަތުތަކާއެވެ. އަދި މިއީ ކުރިން އިނގިރޭސިވިލާތުގެ އެޓާނީ ޖެނެރަލްއަށް ފޮނުވި ސިޓީގައިވާ ގާނޫނީ އަދި ހެކިތަކާ ބެހޭ ސުވާލުތަކާ މުޅިން ތަފާތު ސިޓީއެކެވެ.
ފުރިހަމައަށް ހުޅުވާލެވިގެން ޝާއިއުކުރުން
ދެފުށް ފެންނަ ގޮތަށް ކަންކަން ބެހެއްޓުމަށާއި ހެކީގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ އާންމު ބަހުސަކަށް ފުރުސަތު ދިނުމުގެ ގޮތުން، "ޕެން ފޯ ރައިޓްސް" އިން ވަނީ މި ސިޓީވެސް އާންމުކޮށް ލިބޭނެ ގޮތް ހަދާފައެވެ. މި ޖަމްއިއްޔާއިން ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި ޑިޕްލޮމެޓިކް މަރުހަލާތަކާއި، ކޮމަންވެލްތުގެ ގުޅުންތަކާއި، ބައިނަލްއަގުވާމީ އިލްތިޒާމުތަކާ ބެހޭ ސުވާލުތަކަކީ، ހޮވާލެވިފައިވާ ބަސްތަކެއް ނުވަތަ ޚިޔާލުތަކެއްގެ ބަދަލުގައި، އަސްލު ލިޔެކިޔުންތަކުން ބެލެންޖެހޭނެ ކަންކަމެވެ. މި ޖަމްއިއްޔާއިން އުއްމީދުކުރަނީ ފޮރިން، ކޮމަންވެލްތު އެންޑް ޑިވެލޮޕްމަންޓް އޮފީހުން ލިޔުމުން ޖަވާބެއް ލިބޭނެ ކަމަށެވެ. ލިބޭ ކޮންމެ މުހިންމު ޖަވާބެއް، ފޮއްޅަވައިގެ މައްސަލާގައި "ޕެން ފޯ ރައިޓްސް" އިން ބަލަހައްޓަމުންދާ ރަސްމީ ސިޓީތަކުގެ އަރުޝީފުގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި ފުރިހަމައަށް ޝާއިއުކުރެވޭނެއެވެ.
ލިޔުމުގެ މައުލޫމާތު
މި ސިޓީގެ ފުރިހަމަ ކޮޕީ އާންމު ރިފަރެންސް ލިޔުމެއްގެ ގޮތުގައި ތިރީގައިވާ ލިންކުން ޑައުންލޯޑް ކުރެވޭގޮތަށް ލިބެން ހުންނާނެއެވެ.
ގުޅުންހުރި ލިޔުންތައް